ජනාධිපතිවරණය ජයග්රහණය කළ අනුර කුමාර දිසානායක මහතා පාර්ලිමේන්තුව විසුරුවා හැරියේය. තවත් දින හතරකින් පැවැත්වෙන පාර්ලිමේන්තුවට මහජන නියෝජිතයන් පත්කර ගැනීමට නියමිතය. ගෙවී ගිය කාලය දින පනහකි. වසර පහක නිල කාලය අනුව ගත කරන සෑම මොහොතක්ම අපතේ හැරිය යුතු නැත. නිදහසට පසු ගත වූ කාලය තුළ බලයට පත් ආණ්ඩුවලට වඩා ජනහිතකාමී ආකාරයක් ජනතාව අපේක්ෂා කරන බව සැකයක් නැත. ජනාධිපතිවරයාට පමණක් සැලකිය යුතු වෙනස්කම් කළ නොහැකි බව පිළිගත යුතුය. එහෙත් ජනතාව නොඉවසිල්ලකින් සිටින කාරණා ගැන මතක් කර දීම වැදගත්ය.
ප්රධාන ප්රවාහය බවට මෙතෙක් නම් දරා තිබුණු සියලුම දේශපාලන පක්ෂ ප්රතික්ෂේප කරන්නට ජනතාව තීන්දුවක් ගෙන තිබුණි. ජාතික ජන බලවේගයට අවස්ථාවක් දෙන වුවමනාවක් මතු වූ බව සිහිපත් කළ යුතුය. ආර්ථිකයේ අසාර්ථකත්වය, අධික ණය බර, වංචා හා දූෂණ ගැන තිබුණු මතවාද හා ජීවන වියදම සම්බන්ධයෙන් පැන නැගුණු ගැටලු ඇතුළු කාරණා එහිදී ඉදිරියට පැමිණියේය. රට යහපත් තැනකට කැඳවන අතර මහත් අස්වැසිල්ලක් සහිත සමාජයක් ජනතාව අපේක්ෂා කරන ලද බව ද මතක් කළ යුතුය. ආණ්ඩුව අත්දැකීම් ලබන කාලයක් බව දක්වන්නට ඉක්මන් විය යුතු නැත. කෙසේ නමුත් පාවෙන ඡන්ද යනුවෙන් අදහස් කරන ජන කොටස ප්රශ්න කරන්නට සූදානමක පසුවෙති.
• දින සියයකින් වැඩ සැලසුම් කළ ආණ්ඩු
මහජනතාවට පොරොන්දු ඉදිරිපත් කළ පසුගිය කාලයේ තිබුණු ආණ්ඩු දින සියයකින් කරන වැඩ කටයුතු ලැයිස්තුගත කර තිබුණි. ඒවායෙන් කරගත හැකි වූ ප්රමාණය ගැන විවේචන තිබේ. නමුත් මුල් දින කිහිපය තුළ සාධනීය පැතිකඩ හුවා දක්වන්නට උත්සාහ කළේය. ජනාධිපති පුටුව තමන් අත පවතින නමුත් ආණ්ඩුවක් නැති පසුබිම තුළ තීරණ ගැනීම ප්රශ්නයක් බව සඳහන් කරන්නට ඉඩ තිබේ. විධායක බලය සහිත ජනාධිපතිවරයෙකි. විධායක බලතලවලින් නොහැකි මිනිහකු ගැහැනියක කරන්නටත්, ගැහැනියක මිනිහකු බවට හරවන්නටත් පමණක් බව ජේ.ආර්. ජයවර්ධන මහතා කියා සිටියේය. ජූලි වැඩවර්ජකයන් ගෙදර යැවීමට ද විධායක බලයට හැකිවිය. බලය අසීමිත නමුත් භාවිත කිරීමේදී වගකීම් සහගත විය යුතු බව අවිවාදිතය. දින පනහක් තුළ ආණ්ඩුවේ ක්රියාමාර්ග දෙස ලාංකීය පුරවැසියෝ ඕනෑකමකින් බලා සිටිති.
පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයට තරග කරන ප්රධාන පක්ෂ බලය ආපසු ලබාගන්නට ඉක්මන් වන බවක් පෙනෙන්නට නැත. ආණ්ඩුව කරගෙන යන්නට උපකාර වන අතර විපක්ෂයේ භූමිකාව පියවරක් පිටුපසට ගැනීමට සූදානම්ය. විශාල හැකියාවක් සහිත සහ කැපවීමෙන් කටයුතු කරන බව හෙළි කරන ලද කණ්ඩායමට ඉඩ දිය යුතුය යන මතයෙහි පසුවන බව පෙනේ. එම සාධකය පදනම් කරගෙන වඩාත් අධිෂ්ඨානශීලීව ක්රියාත්මක වීමේ වගකීමක් ආණ්ඩුවට ඇත.
පසුගිය සති දෙක තුන ඇතුළත අත්යවශ්ය ආහාර ද්රව්ය මිල හසුරුවන උත්සාහයක ආණ්ඩුව කටයුතු කළේය. සහල් වෙළෙඳාම ගැන අවධානය යොමු වූ බව පෙනිණ. සහල් ව්යවසායකයන් කැඳවා පාලන මිලකට සහල් අලෙවි කරන පිළිවෙළක් ඇති කරන්නට උත්සුක වූ නමුත් එය සාර්ථක නොවූ බව පාරිභෝගිකයෝ දක්වති. බිත්තර මිල ගැන පෙනී සිටියේය. වෙළෙඳ මාෆියාව සමඟ හැප්පෙන්නට උත්සාහ කළේය. ඒවායේ ප්රගතිය ගැන ජනතාවට මතයක් තිබේ. මෙම පසුබිම අනුවම හිටපු ජනාධිපතිවරුන් පෙනී සිටි බව මහජනතාවට අමතක නැත. නිෂ්පාදනය වැඩි කර වෙළෙඳපොළ, තරගකාරීත්වය සක්රීය කිරීම හැර නීතිවලට කළ හැකි යමක් නැත. එය පාරිභෝගිකයන් දන්නා කරුණකි.
• තෙල් මිල හා වැට් බද්ද
ඛනිජ තෙල් වෙළෙඳාමේදී අතරමැදියන් අතට යන කොමිස් ගැන දේශපාලන වේදිකාවේ දී කියැවිණ. ආණ්ඩු අධික බදු තෙල්වලට පනවා ඇති අතර එය අතහැරීමෙන් පසු ඉතාම අඩු මිලට ඉන්ධන සැපයිය හැකිවනු ඇති බව ප්රකාශ වූ තවත් කරුණකි. ඛනිජ තෙල් මිල වෙනස් වූ ආකාරය දෙස බලන ජන කොටස් ඉන්ධන මිල අඩු කරන්නේ සුපිරි ඉන්ධන භාවිත කරන පිරිසට බව එළිපිටම දක්වති. කොළඹට ළඟා වූ පසු පෙට්රල් ලීටරයක මිල දක්වන ලද ඛනිජ තෙල් සංස්ථාවේ සභාපතිවරයා ඉන්ධනවලට අය කරන බදු අඩු කළහොත් වාසියක් ඇතිවිය හැකි බව පුවත්පත් සාකච්ඡාවකදී හෙළි කළේය. ඉන්ධන වෙළෙඳාමෙන් සංස්ථාව පසුගිය වසරේ රු. බිලියන 120 ක්ද මෙම වසරේ දැනට රු. බිලියන 17 ක්ද ලාභ ලබා ඇත. අධික පාඩු ලැබූ ව්යවසායයක් ලාභ ඉපැයීම වාර්තාගත කරුණකි. එහෙත් මෙම ලාභය පසෙක තබා සාධාරණ මිලකට ඉන්ධන අලෙවි කළහොත් ප්රවාහන වියදම අඩුවන අතර එය සෑම ක්ෂේත්රයකටම බලපාන කරුණක් වනු ඇත. මෙම පැති සලකා තීන්දු ගැනීම ප්රමාද කිරීම යුක්ති සහගත තත්ත්වයක් නොවේ.
විදුලිය ගාස්තු ගැන ද මතයක් තිබුණි. විදුලිබල මණ්ඩලය ද වාර්තාගත ලාභයක් ලබා ඇත. ජල විදුලිය උත්පාදන ප්රදේශවලට වැසි ලැබෙන අතර මෙම වසරේ සැලකිය යුතු කාලසීමාවක් අඩුම උත්පාදන පිරිවැයක් සහිත ජල විදුලියෙන් පොහොසත් වී තිබේ. විදුලිබල මණ්ඩලය ගාස්තු අඩු කරන යෝජනාවක් භාර දී ඇති අතර එය ප්රමාණවත් නැති බව නියාමන කොමිසමේ අදහස වී තිබේ. නිලධාරීන් දෙපැත්තට අදින අතරවාරයේ මහජන ඡන්දයෙන් පත්වූ නියෝජිතයන් මෙ ප්රශ්නය දෙස ගැඹුරින් සලකා බැලිය යුතු වේ. විදුලිය ගාස්තු අඩු කළහොත් ලක්ෂ සංඛ්යාත ගෘහස්ථ පාරිභෝගිකයන්ට සහනයකි. රජයේ සේවකයන්ට වැඩි වැටුප් යෝජනා කරන අතර කිසිවක් නොලැබෙන පෞද්ගලික අංශයේ වැඩ කරන ජනතාවට තෙල් මිල හා විදුලිය ගාස්තු අඩු කළහොත් සහනයක් බව නිසැකය. කෙසේ වෙතත් ගෑස් මිල ගණන් පවා සංශෝධනය නොවනු ඇති බව පළ වේ.
ආර්ථිකය ස්ථාවර වූ පසු එහි ප්රතිලාභ ජනතාව වෙත සැපයෙන පරිදි සිස්ටම් චේන්ජ් වන යුගයක් අපේක්ෂා කෙරිණි. එහෙත් තවමත් ජනතාව බස්වල එල්ලී, දුම්රියේ අපහසුවෙන් තෙරපී ගමන් කරමින් සිටිති. අඩුම තරමින් වාහන තදබදය අඩු කරන අලුත් ක්රමවේද හෝ අත්හදා බලන්නට උත්සුක වීම සුදුසුය. ජනතාව පෙළන පහළම තලයේ සිද්ධි පාලනය කිරීමට පළමු දින සියය තුළ හෝ කටයුතු සිදුවිය යුතුව ඇත.
• විශ්රාම වැටුප පොහොර හා ධීවර සහන
විශ්රාමිකයන්ට රුපියල් තුන් දහසක දීමනාවක්, ගොවියන්ට පොහොර සහනාධාරය නැංවීම හා ධීවරයන්ට ගෙවන භූමිතෙල් සහනාධාර ආකර්ශනීය සිද්ධි අතර තිබේ. මෙම සහන කෙළින්ම ඉලක්කගත ප්රජාවටය. සමස්ත මහජනතාව අපේක්ෂා කළ සහනශීලී යුගය මහ මැතිවරණයෙන් පසුව විය හැකිය. දැනට කරුණු අනාවරණය වන ආකාරයට පසුගිය ආණ්ඩු අනුගමනය කරන ලද ආකාරයටම කලින් ගත් ණය ගෙවන්නට අලුතින් භාණ්ඩාගාර බිල්පත් හා බැඳුම්කර නිකුත් කරමින් සිටී. ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල සමඟ කටයුතු ඒ ආකාරයටම සිදුවේ. රජයේ ආර්ථික ප්රතිපත්ති නිකුත් වන තෙක් ආයෝජකයන් අලුත් ව්යාපෘති කල් දමා ඇත. නතර කරන ලද සංවර්ධන යෝජනා ක්රම එලෙසම පවතී.
පසුගිය ආණ්ඩු හා සමානව වාහන ප්රදර්ශනය, විරුද්ධවාදී දේශපාලනඥයන් අත්අඩංගුවට ගැනීම සිදුවේ. මහා පරිමාණ දූෂණ හා වංචා ගැන මෙතෙක් කටයුතු සිදු නොවූ බව මහජනතාව ප්රශ්න කරති. ටෙන්ඩර් මගඩි, බදු වංචා, මහ බැංකු කොල්ලය, විදේශගතව සඟවා ඇති ධනය වැනි අංශ ගැන ක්රියා කිරීමට ආණ්ඩු බලය ලැබෙන තෙක් ප්රමාද වීම සුදුසු තත්ත්වයක් නොවේ. දිගු කාලයක් අවහිර කර තිබුණු මාර්ග විවෘත කිරීම වෙනුවට මහජනතාව දුක් විඳින මාර්ග තදබදයට හෝ උත්තර අවශ්යය. අඩුම තරමින් නගරයේ තැන් තැන්වල වාහන ගාල් ඇති කර ඒවා නොමිලේ පරිහරණය කරන්නට ඉඩ දී පාර දෙපස වාහන නතර කිරීම තහනම් කිරීම කළ හැකි වේ. එමගින් අවහිරතාවලින් තොරව පාසලට හෝ රාජකාරියට පැමිණෙන්නට හැකි වේ.
පාර්ලිමේන්තු ඡන්දයෙන් පසු වැඩ කරන්නට පළාත් පාලන බලය ඉල්ලන්නට බැරි නැත. හේතුව දැනටමත් අධිකරණය මගින් පළාත් පාලන ඡන්ද පවත්වන ලෙස මැතිවරණ කොමිසමට නියෝග නිකුත් කර තිබේ. එම ඡන්දයෙන් පසු පළාත් සභා පැවැත්වෙනු ඇත. පලා බබා අපට එපා කියන ලද නමුත් පළාත් සභා අහෝසි කරන සූදානමක් තිබේදැයි කරුණු හෙළිදරව් කිරීම වටී. ඡන්දයක් ප්රකාශයට පත් කරන වාරයක් පාසා මහජනතාවට සහන දෙන යෝජනා නතර කරන්නට මැතිවරණ කොමිසම පෙළගැසෙනු ඇත. මෙම පාර්ලිමේන්තු මැතිවරණයෙන් පසු පළාත් පාලන හා පළාත් සභා ඡන්ද ප්රකාශයට පත් වුවහොත් දින පනහ පසු කර ලබන වසරේ මැද දක්වා ඡන්ද පමණක් විය හැකිය. රටවැසි බහුතරයක් ජාතික ජනබලවේගය වෙතට නැඹුරු වූයේ මන්ද? යැයි අමතක කළ යුතු නැත. දේශපාලන වේදිකාවේදී පොරොන්දු වූ සහනශීලී පිළිවෙළ සමාජයට උවමනා කර තිබේ.
• සාරා කන්දෙගොඩ