මේ දිනවල වෙළෙඳපොළේ එළවළුවල මිල ඉතා ශීඝ්රයෙන් ඉහළ යමින් පවතී. ඒ අතර අමු මිරිස්වල මිලද ඉතා ඉහළය. දඹුල්ල ආර්ථික වෙළෙඳපොළ ඇතුළු සියලුම ආර්ථික මධ්යස්ථානවලද කොළඹ මැනිං වෙළෙඳ පොළේ ඇතුළු සියලුම එළවළු තොග වෙළෙඳසල්වලද අමු මිරිස් කිලෝවක් මේ දිනවල රුපියල් දාහත් එක්දහස් දෙසීයත් අතර මිලකට අලෙවි වේ. තොග වෙළෙඳුන් අතර මෙම මිලකට අලෙවි වෙද්දී සිල්ලර වෙළෙඳුන් ඊට වැඩි මිලකට (රු. 1500 ක් වැනි මිලකට) අලෙවි කිරීමත් සමඟ සාමාන්ය ජනතාවට අමු මිරිස් මිලට ගැනීමට සිදුව ඇත්තේ ඉතාමත් වැඩි මිලකටය. මේ අමු මිරිස්වල මිල වැඩිවීමත් සමඟ ආහාරපාන පිසින්නන් ඇතුව සාමාන්ය පාරිභෝගිකයෝද දැඩි අපහසුතාවයට පත්ව සිටිති. මේ නිසාම එදිනෙදා ආහාර පිසීමේදී ගෘහනියන් අමු මිරිස් ආහාරවලට එක් කිරීමෙන් ඈත්ව සිටින අතර හෝටල් ආපන ශාලා ඇතුළු ආහාර පිසින්නන් ආහාරවලට අමු මිරිස් එක්කරගනු ලබන්නේද ඉතාමත් සුළු ප්රමාණයක් පමණි.
''අමු මිරිස්වල මිල ඉහළ යාමට අමුමිරිස් වගා කරන පළාත අනුවත් තීරණය වෙනවා. මේ දිනවල වැඩි වශයෙන් අමු මිරිස් වගා වෙන්නේ අනුරාධපුර දිස්ත්රික්ක ආශ්රිතවයි. නමුත් පැවැති වර්ෂාවත් එක්ක අනුරාධපුර දිස්ත්රික්කයේ බොහෝ ප්රදේශ යට වුණා. ඒ නිසා අමු මිරිස් අස්වැන්නටත් දැඩි හානි සිදුවෙලා තිබෙනවා. මේ නිසා මේ දිනවල තලවකැලේ වැනි ප්රදේශවලින් තමයි අමු මිරිස් වෙළෙඳපොළට එකතුවෙන්නේ. සාමාන්යයෙන් අමු මිරිස් අවශ්ය ප්රමාණයට වඩා ඉතා අඩු ප්රමාණයක් තමයි වෙළෙඳපොළට ලැබෙන්නේ. ඒ නිසා අමු මිරිස්වල මිල ඉතා ඉහළයි. සමහර ජනතාවට ඒක දරාගන්න අමාරු මිලක්. ඒ නිසාම අමු මිරිස් මිලදී ගැනීම බොහෝ වෙළෙඳුන් තාවකාලිකව නතර කරල තියෙනවා. මේ දිනවල අමු මිරිස් කිලෝවක තොග මිල රුපියල් දාහත් - එක්දාස් තුන්සියයත් අතර මිලක් වෙනවා. මේ මිල දවසින් දවස වෙනස් වෙනවා.''
යැයි මැනිං වෙළෙඳපොළ සංගමයේ නියෝජ්ය සභාපති ප්රභාත් සුසන්ත මහතා දේශයට පැවසීය.
කෙසේ වුවද ඔවුන් පවසන්නේ වෙනත් කාලවලදී අමු මිරිස් මිලදී ගැනීමට මැනිං වෙළෙඳපොළට පැමිණෙන තොග වෙළෙඳුන් මෙවර ඉතා අඩු සංඛ්යාවක් අමු මිරිස් ඇතුළු එළවළු මිලදී ගන්නා බවය. වෙනත් දිනවලදී අමු මිරිස් කිලෝ දහයක් මිලදී ගැනීමට පැමිණෙන වෙළෙඳුන් මේ වනවිට මිලදී ගනු ලබන්නේ අමු මිරිස් කිලෝ තුනක් වැනි ඉතා අඩු ප්රමාණයක් පමණි. ඒ තරමටම අමු මිරිස් මිලදී ගන්නා ප්රමාණයේ අඩුවක් වෙළෙඳපොළේ දක්නට ඇත.
අමු මිරිස් මිලදී ගැනීමට පැමිණෙන වෙළෙඳුන්ගේ අඩුවක් මෙන්ම කොළඹ මැනිං වෙළෙඳපොළට අමු මිරිස් තොග වගාවෙන් ලැබෙන අමු මිරිස් ප්රමාණයද ඉතා අඩුය. මෙයට ප්රධාන හේතුව ලෙසින් ඔවුන් පවසන්නේ රටපුරා පවතින වර්ෂාවයි.
''මැනිං වෙළෙඳපොළට දඹුල්ල ඇතුළු ප්රදේශවලින් දවසකට ලැබෙන අමු මිරිස් ප්රමාණය ඉතා අඩුවීමක් තිබෙනවා. ඒකට ප්රධාන හේතුව වන්නේ වර්ෂාවයි. දවසකට වෙනදාට අවශ්ය ප්රමාණයට මාර්කට් එකට අමු මිරිස් ලැබෙන්නේ නැහැ. උදාහරණයක් විදිහට කිලෝ හාරදහසක් අවශ්ය වුණොත් කිලෝ දහසක් එක්දාස් පන්සීයක් වගේ ප්රමාණයක් තමයි ලැබෙන්නේ. ඒ නිසා ඒ ලැබෙන ප්රමාණය ඉතාම ඉහළ මිලකට තමයි අලෙවි කරන්නට සිදුවෙන්නේ. අද වෙද්දී මෙතැනට ඇවිත් එළවළු මිලදී ගන්නා තොග වෙළෙඳුන්ගේ අඩුවක් තිබෙනවා. සමහර තොග වෙළෙඳුන් වෙනත් දිනවලදී සතියකට තුන්පාරක් පමණ මැනිං වෙළෙඳපොළට ඇවිත් එළවළු අරගෙන ගියත් මේ දිනවල ඒ අය සතියකට එන්නේ එක දවසක් පමණයි. ඒ තරමටම එළවළු වෙළෙඳාම අඩුවෙලා තිබෙනවා.
යැයි මැනිං වෙළෙඳපොළ සංගමයේ සාමාජික එළවළු තොග වෙළෙඳාමේ නිරතවෙන හෙට්ටිගේ මහතා දේශයට අදහස් දක්වමින් පැවසීය.
වෙළෙඳුන් එලෙස පැවසුවද ජනතාව පවසන්නේ කෙසේවත් මෙවැනි මිලකට අමු මිරිස් මිලදීගෙන තම එදිනෙදා ආහාරපාන සාදා ගැනීමට නොහැකි බවය. මේ නිසාම ඇතැම් නිවෙස්වල ආහාරපාන පිසිනු ලබන්නේ අමු මිරිස් කරලක් හෝ ආහාරයට එක්කර ගැනීමකින් තොරවය.
''අමු මිරිස් කාලා හමාරයි. ලූනුවත් අමු මිරිස්වත් කෑමවලට අත්යවශ්ය නැහැනේ. ඒ නිසා දැන් දවස් දෙක තුනක ඉඳන් අපේ ශීතකරණයේ අමු මිරිස් නැහැ. ඉස්සර ඔය සුපර් මාර්කට්වල තමයි එළවළු මිල සටහන් කරද්දී ග්රෑම් සීයේ මිල සටහන් කරල තිබෙන්නේ. ඒත් දැන් අපි එළවළු ගන්න සිල්ලර කඩවල පවා එළවළු මිල සටහන් කරල තියෙන්නේ ග්රෑම් සීයේ විදිහටයි. ඒ තරමටම මිල අධිකයි. මේ දවස්වල් අපේ ගෙවල් ළඟ අමු මිරිස් ග්රෑම් සියයක් රුපියල් එකසිය පනහයි. ග්රෑම් සීයට කරල් කීයද තියෙන්නේ. ඒ නිසාම අපි අමු මිරිස් ගන්නේ නැහැ. ගොවියෝ කියනව වැස්ස නිසා මෙහෙම වුණා කියල. වැස්ස නිසාම නෙමෙයි, අතරමැදි වෙළෙඳුන්ද අසීමිත විදිහට මේ බඩුවල මිල ඉහළ දාලා කියල අපිට තේරෙනවා. දැන්නම් ජීවත්වෙන්නේ බොහෝම අමාරුවෙන්.'' යැයි නුගේගොඩ ප්රියංවදා රාජගුරු මහත්මිය දේශයට අදහස් දක්වමින් පැවසීය.
අනුරාධපුර තිරප්පනේ පුලියන්කුලම ප්රදේශයේ ජීවත්වෙන ඇන්ටනි පීරිස් අක්කර භාගයක අමු මිරිස් වගාකරනා ගොවි මහතෙකි. ඔහු සාමාන්ය වගා කිරීමේ රටාව වෙනුවට නවීන තාක්ෂණයට අනුව වගා කරයි. මේ හේතුවෙන් ඔහු සාමාන්ය පරිදි අමු මිරිස් වගාවේ නිරත වන බවත් මේ වනවිට සුපුරුදු අස්වැන්න නෙළීමේ කටයුතුවල නිරතවන බවත් සඳහන් කරයි.
''මම පාරම්පරික ගොවියෙක්. නමුත් මීට වසර එකහමාරකට පමණ පෙර මම නවීකරණ ව්යාපෘතිය යටතේ දැල යොදා අඩි දෙකේ පාත්ති සකසා නවීන තාක්ෂණයට අනුව වගා කරනවා. වර්ෂාව ඇතිවිටදී වතුර ටික කාණු පද්ධතිය හරහා පහළට ගලායාමට සලස්වා තිබෙනවා. ඒ නිසා අපේ අමු මිරිස් වගාවට වර්ෂාවෙන් විශාල හානියක් සිදුවෙලා නැහැ. අපි අක්කර භාගයක පමණ ප්රමාණයක අමු මිරිස් වගා කරලා තිබෙනවා. අපේ අමු මිරිස් වැඩි කොටසක් දඹුල්ල ආර්ථික මධ්යස්ථානයට, ලබාදෙනවා. තවත් කොටසක් සුපිරි වෙළෙඳසල් ජාලයකින්ද ලබාගන්නවා.'' යැයි ඇන්ටනි පීරිස් මහතා දේශයට පැවසීය.
I දිශානි ජයමාලි කරුණාරත්න