බොහෝ දෙනකු තමන්ගේ දෙඇස පිළිබඳව දක්වන්නේ අඩු සැලකිල්ලකි. ඇසට යම් ආබාධයක්, ඇස් දෙක නොපෙනී යාමක් ඇති වූ විට පමණක් වෛද්යවරැන් වෙත යන මොවුන් ඊට පෙර ඇස් ගැන එතරම් සැලකිල්ලක් දක්වන්නේ නැත. නමුත් නිරෝගී ඇස් සඳහා යම් සරල ව්යායාම් ක්රම කිහිපයක් නිතර කිරීම ඉතා වැදගත් වේ. ඒවා අක්ෂි ව්යායාම් ලෙසින් හැඳින්වේ. ආයුර්වේදයට අනුව වඩාත්ම සුදුසු ව්යායාම් ක්රමය වන්නේ යෝග ව්යායාමයි. මේ නිසා ඇසට කළ හැකි යෝග ව්යායාම් රාශියක් ද ආයුර්වේද වෛද්ය විද්යාවේ සඳහන් වේ. එමඟින් ඇසේ පෙනීමේ ශක්තිය ඇතිකිරීමට, ඇස නිරෝගී කිරීමට උදවු වේ.
සූර්ය ප්රතිකාරය
මේ සඳහා ඉතා සුදුසු කාලය වන්නේ උදෑසනයි. සූර්යයා දෙසට ඇස යොමු කරන්න. ඇස හොඳින් වසාගන්න. සුව පහසු අසුනක වාඩි වී අත් දෙකින්ද පියාගත් ඇස් දෙක හොඳින් වසා ගන්න. පසුව සෙමින් දෙපැත්තට පැද්දෙන්න. මේ සඳහා සූර්ය ආලෝකය වෙනුවට විදුලි බල්බයක්ද යොදාගත හැකි. බල්බයට අඩි දහයක දුරින් පෙර පරිදිම දෙඇස වසා දෙපැත්තට පැද්දෙන්න. විනාඩි දහයක් පමණ මෙම ව්යායාමය කරන්න. කිසිවිටකත් මුහුණ වසා සිටින අත්වලින් ආලෝකය දෙස බලන්න එපා.
(රූපය - 01)
අත්තල ප්රතිකාරය
මුලින්ම පහසු ආකාරයට බිම දිගා වෙන්න. ඇස් දෙක පියාගෙන ඇඟිලි එකිනෙක පටලවා ගත් අත්තල දෙක පහසු ආකාරයට නළල හා ඇස මත තබාගන්න. ගැඹුරින් හොඳ හුස්මක් ගන්න. එම හුස්ම පිට කරන්න. කිසිවිටකත් මුඛයෙන් හුස්ම පිට කරන්න එපා. මුඛය වසා ගන්න. මෙම ව්යායාමය ද කිහිපවතාවක් සෙමින් කරන්න. හුස්ම ගැනීම හා පිට කිරීම පිළිබඳව ඔබේ අවධානය යොමු කරන්න.
පිංපොං බෝලය සමඟ ක්රීඩාව
පිංපොං බෝලයක් ගෙන පොළොවට ගසා එය ඉහළට එන දෙස ඇස යොමු කරන්න. බෝලයේ ඉහළ මායිම සමඟම ඇස ගෙනයන්න. ඇහිපිල්ලම් ගසන්න එපා. කිසිවිටෙකත් බෙල්ල හෝ ඔළුව හොලවන්න එපා. බෝලය අතට ගත් පසුව ඇසිපිය ගසන්න. අතින් අතට මාරු කරන්න. මේ ආකාරයට වාර පනහක් හෝ සියයක් දිනකට සිදුකරන්න.
ඇස්වලට රස්නය දැනවීම
ඇස් දෙක හොඳින් පියාගන්න. ඔබේ අත්දෙක එකට හොඳින් පිරිමදින්න. ටික වේලාවකින් අත් දෙකට රස්නයක් දැනේ. දැන් එම රස්නය පියාගත් ඇසට ටික වේලාවක් තබන්න. අත්වල ඇති රස්නය ඔබේ පියාගත් ඇස් මත දැනෙන්නට ගනී. මෙම ව්යායාමය වාර විසිපහත් පනහත් අතර කාලයක් දිනකට සිදු කරන්න.
(රූපය - 02)
තෙත් පුළුන් ප්රතිකාරය
සිසිල් ජලයෙන් පුළුන් කැබැල්ලක් පොඟවා ගන්න. එම පුළුවන් කැබැල්ල ජලය හොඳින් මිරිකා ගත් පියාගත් ඇස් දෙක මත එළන්න. ටික වේලාවක් එසේ තියන්නට හරින්න. විනාඩි දහයකට පමණ පසුව පුළුන් කැබැල්ල ඉවත් කරන්න. මෙම ව්යායාමය දිනකට කිහිපවතාවක් සිදුකරන්න.
මීට අමතරව ඔබේ ඇස් දෙක හොඳින් ඇර හිස කෙලින් තබා ඇස් දෙක එකම ඉරියව්වකට ගෙන යන්න. මුලින්ම ඇස් දෙකින් දකුණු දෙස බලන්න. කිසිවිටෙකත් හිස සොලවන්න එපා. පසුව වම බලන්න. ටික වේලාවක් එම ඉරියව්වෙන්ම හිඳ නැවත ඉහළ බලන්න. විනාඩියකට පසුව ඇස් දෙකින්ම පහළ බලන්න. මෙම ව්යායාම් කිරීමේදී කිසිවිටෙකත් හිස සහ බෙල්ල සොලවන්න එපා.
(රූපය - 3)
මේ ආකාරයෙන් කරනු ලබන ව්යායාම් මඟින් ඔබට නිරෝගිමත් ඇස් දෙකක් ලබාගත හැකි අතර බොහෝ ඇස් රෝග සුවපත් කරගැනීමට ද උදවු කෙරේ.
ආයුර්වේද වෛද්ය
පී.පී. ලුෂාන්ති
සෙත්මිර ආයුර්වේද හා දේශීය
වෛද්ය මධ්යස්ථානය
රාජගිරිය